100-jarig jubileum van Maja Plisetskaja
Uit de collecties van het Bachroesjin Theatermuseum
Van 10.12.2025 tot 12.01.2026 zal in het Russisch Huis in Brussel een tentoonstelling worden gepresenteerd, gewijd aan een van de grootste ballerina’s van de 20e eeuw — Maja Michailovna Plisetskaja.
Vernissage: 09.12 om 19:00
Op de tentoonstelling, gewijd aan een van de grootste ballerina’s van de 20e eeuw, zijn materialen verzameld uit de collecties van het Bachroesjin Theatermuseum, evenals foto’s die speciaal voor dit project ter beschikking zijn gesteld door de wereldberoemde fotograaf Michail Logvinov.
“De woedende energie van een meester — het overstijgen van de grenzen van het lichaam, wanneer een spierbeweging overgaat in het geestelijke.”
Andrej Voznesenski
De legendarische Russische ballerina Maja Plisetskaja, een vrouw met een verbazingwekkend, uniek lot. Zij werd een van de symbolen van de 20e eeuw — een symbool van moed, standvastigheid en het streven naar vrijheid. Energie, talent, vermenigvuldigd met karakter en werkijver, maakten Maja Michailovna tot een van de sleutelpersonen van de Russische kunst van de 20e eeuw. Volksartiest van de USSR, prima van het Bolsjoj Theater, die met de beste choreografen ter wereld werkte, liep zij in haar werk haar tijd vooruit. Enthousiaste toeschouwers en critici noemden haar de beste Odette, Raymonda, Kitri, Aurora. Maja Plisetskaja inspireerde modeontwerper Pierre Cardin; dichter Andrej Voznesenski droeg gedichten op aan de ballerina en noemde haar “een helse vonk”; choreograaf Maurice Béjart noemde de danseres “het genie van de metamorfosen”; kunstenaar Marc Chagall tekende de balletposities van Plisetskaja om later haar wilde gratie te gebruiken voor zijn meesterwerken…
Plisetskaja kreeg haar eerste rol op 7-jarige leeftijd, toen zij met haar ouders op het eiland Spitsbergen woonde. Daar voerde men de opera “De Rusalka” van A. Dargomyzjski op. “Ik speelde mijn piepkleine rol met allure,” herinnerde de ballerina zich later.
De docent van het Bolsjoj Theater Valeri Lagunov karakteriseerde Plisetskaja zeer nauwkeurig: “Aan haar kant stond al een unieke natuur. In ballet is het zinloos om met de natuur te wedijveren — zij wint altijd. Maar het is ook belangrijk haar te gebruiken, te ontwikkelen. Zij had een mannelijke sprong, uiterst zeldzaam — zoiets heeft nooit meer bestaan… Ten tweede had zij een enorme pas… En natuurlijk de volmaaktheid van haar poses — ofwel plastisch, ofwel scherp. Voor haar beëindigde niemand zo de balletfrase…
Nu het uiterlijke beeld. Het is moeilijk te beschrijven, want het lijkt alsof zij een tekening van Modigliani is: een bijbels profiel, een ellenlange nek, perfecte schouders, schouderbladen, rug, iets te korte benen, maar wanneer zij op spitzen staat, worden die in evenwicht gebracht. Een verlengde taille die zorgt voor de ideale ligging van de tutu, die haar stond als een koningin. Haar armen — wat valt er nog te zeggen over haar armen wanneer alles al gezegd is?! Tegelijk de juiste armpositie: het vermogen om de beweging goed ‘te pakken’, de ellebogen goed te houden.
Nu het verstand. Zij dacht op tijd na en bouwde de regie van haar carrière correct op. Dit alles gaf haar de mogelijkheid haar balletleven enorm te verlengen. De enige ter wereld — niemand anders is dit zo gelukt.”
En zelfs op tachtigjarige leeftijd bleef zij experimenteren… Maja Plisetskaja belichaamt nog steeds de Dans. Haar kunst, die de Russische academische school en het vernieuwende verenigde, is een voorbeeld van hoge stijl in de cultuur van de tweede helft van de 20e — het begin van de 21e eeuw. De wereld is tot op heden geladen met de energie van Plisetskaja, en daarin ligt het geheim van haar onsterfelijkheid en ongelooflijke populariteit.
Een zeldzaam talent van een tragische actrice, haar eigen dansstijl, fenomenale artistieke levensduur, balletnummers die maatstaven zijn geworden… Voor bewonderaars over de hele wereld zal zij voor altijd een legende blijven, een onbereikbaar ideaal van een ballerina en een uitzonderlijke persoonlijkheid. De unieke Maja… Helder, onverbiddelijk, uitdagend, temperamentvol, trouw, huiselijk, liefhebbend — in deze tegenstrijdige combinaties ligt de uniciteit van een persoonlijkheid die de geschiedenis verandert.
“Het doel van mijn leven is altijd de dans geweest. En dit doel is bereikt — ik heb gedanst,” zei Maja Plisetskaja.
