Op 11 maart vond in het Russische Huis in Brussel de lezing “Vrouwen in het leven van Tsjaikovski” plaats, gewijd aan het lot en de omgeving van de grote Russische componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. De bijeenkomst vond plaats in een sfeer geïnspireerd door Internationale Vrouwendag en maakte deel uit van de Europese tournee van het internationale culturele en educatieve project “Tsjaikovski — Muziek zonder visum”. De lezing werd gegeven door Denis von Meck, een afstammeling van de beroemde Russische families Tsjaikovski en von Meck, die zijn werk wijdt aan het behoud en de promotie van hun historisch-cultureel erfgoed. Zijn optreden wekte grote belangstelling bij het publiek en bracht vertegenwoordigers van het diplomatieke korps, de culturele gemeenschap en landgenoten die in België en andere Europese landen wonen samen.

Tijdens de lezing leerden de gasten over de vrouwen die een belangrijke rol speelden in het leven van de componist en bij het behoud van zijn nalatenschap. Bijzondere aandacht ging uit naar de gouvernante Fanny Dürbach, die brieven en documenten uit de kinderjaren van Tsjaikovski zorgvuldig bewaarde, waardoor we vandaag de dag zijn vroege jaren beter kunnen begrijpen. Er werd ook gesproken over de zus van de componist, Alexandra Davydova, die zijn beslissing steunde om zijn leven aan de muziek te wijden. Een apart deel van het verhaal was gewijd aan de geschiedenis van de relatie van Tsjaikovski met de Franse operazangeres Désirée Artôt, een verbintenis die de componist uiteindelijk achter zich liet om te kiezen voor een leven in dienst van de kunst. Een speciale plaats in de lezing was ingeruimd voor Nadezhda von Meck, de uitmuntende mecenas en beschermvrouwe van Tsjaikovski. Dankzij haar jarenlange financiële steun kon de componist zich volledig aan zijn creativiteit wijden, wat de wereld werken opleverde die een onlosmakelijk deel van de wereldwijde muziekcultuur zijn geworden.

De avond werd muzikaal omlijst met piano-illustraties van werken van Tsjaikovski, uitgevoerd door de eminente pianiste Olga Bobrovnikova. De livemuziek vormde een organische aanvulling op het verhaal van de spreker en stelde de luisteraars in staat de verbinding tussen de persoonlijke geschiedenis van de componist en zijn werken op een nieuwe manier te voelen. De lezing ging vergezeld van zeldzame archieffoto’s uit de familiecollectie van Denis von Meck. Na afloop van de presentatie konden de gasten deze unieke materialen van dichterbij bekijken en het gesprek in een informele sfeer voortzetten.

Denis von Meck verricht grootschalig werk voor het behoud en de popularisering van het culturele erfgoed. Een belangrijk onderdeel van deze activiteit is de open toegang tot historisch materiaal over het leven en werk van Tsjaikovski. Op de website van de stichting zijn talrijke archiefdocumenten, studies en boeken over de componist in verschillende talen beschikbaar, die volledig gratis kunnen worden gelezen en gedownload: https://von-meck.org/. De bijeenkomst in het Russische Huis in Brussel was een duidelijk bewijs dat het werk van Tsjaikovski mensen uit verschillende culturen en landen blijft verenigen.