In het kader van de evenementen ter gelegenheid van de 80e verjaardag van de Overwinning, organiseerden we een literair avond die gewijd was aan de podiumkunstenaars die hun bijdrage hebben geleverd aan de overwinning door de moraal van de soldaten te versterken. De artiesten traden niet alleen op in het achterland, maar gingen ook naar de frontlinies, waarbij ze soms hun concerten onderbraken om bombardementen af te wachten.

In november 1942 werd een filmconcert  opgenomen, bedoeld voor de soldaten van het leger. De beste artiesten namen eraan deel: I. Kozlovsky, L. Ruslanova, K. Shulzhenko en L. Utyosov. De concertnummers werden begeleid door commentaren van de filmprojector, een rol gespeeld door de toekomstige Koning van de Lach, Arkadi Raikin.
De beschikbare tijd liet ons niet toe het volledige concert te bekijken, en we moesten pauzeren om bepaalde woorden aan onze buitenlandse gasten uit te leggen. Zo bespraken we de betekenis van het lied “Vasya-Vasilyok”: Vasya is een verkorte vorm van de naam Vasily, en “Vasilyok” is zowel een lieve naam als de naam van een bloem.

Het lied “Vasya-Vasilyok” werd uitgevoerd door het Rode Vaandel Zang- en Dansensemble.
We spraken ook over het werk van Lydia Ruslanova, een beroemde zangeres van volksliederen. In mei 1945 zong Ruslanova haar beroemde “Valenki” aan de voet van het Reichstag. We bespraken wat valenki zijn en waarom ze een symbool van de overwinning werden.

We vergaten de uitvoerder niet wiens lied de titel gaf aan onze bijeenkomst, “De Blauwe Sjaal”. Het verhaal van dit lied is ook interessant.

In de lente van 1940, vluchtend voor de fascistische vervolging, arriveerden leden van het Poolse jazzorkest “Blue Jazz” in Moskou. Tijdens een van hun concerten speelde componist en pianist Jerzy Petersburski een melodie die later bekend werd als “De Blauwe Sjaal”. De dichter Yakov Galitsky schreef teksten op deze muziek, en het lied werd snel opgenomen in het repertoire van beroemde artiesten zoals Lydia Ruslanova en Vadim Kozin.

Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, kreeg het lied een nieuwe betekenis. Vroeger licht en vredig, werd het een symbool van het vorige leven waar mensen nu voor streden om terug te krijgen. Gedurende de oorlog werd “De Blauwe Sjaal” aangepast aan de nieuwe realiteit, en in 1942 schreef de frontdichter Mikhail Maksimov teksten op de melodie. Zijn versie werd gepresenteerd aan Kladidia Shulzhenko, en deze tekst werd de uiteindelijke, “officiële” versie van het lied.

Maar zelfs vóór het “Concert voor het Front”   werden artiesten al gebruikt als presentatoren. Bijvoorbeeld, aan het begin van de Grote Patriottische Oorlog werden er filmactualiteiten van gevechten opgenomen. In september 1941 werd de vierde editie van de “Combat Cinema Collection” uitgebracht, getiteld “Overwinning is van ons!”. Geleerd door Grigory Alexandrov, bevatte de collectie drie korte films: een documentaire “Britse Vloot” (gebaseerd op Engelse filmactualiteiten) en twee speelfilms, “Patriotka” en “De Bevel is Uitgevoerd”.

Lyubov Orlova was de presentatrice in deze film, en vertolkte de rol van Dunya Petrova — de populaire brievenbezorger Strelka uit Volga-Volga. In de gedaante van een soldaat van het Rode Leger bezorgde ze brieven van het front, zong ze liedjes, droeg ze gedichten voor, toonde ze gevechtsdocumentaires en ontmaskerde ze een vermomde fascistische saboteur. Tegen de achtergrond van bekende muziek klonken nieuwe woorden, passend bij de tijd — haar toespraak was vol strijdkreten voor standvastigheid, moed en de onvermijdelijke overwinning.