Op 11 maart van dit jaar kwamen we samen om de herinnering te eren van de vrouwen die hun leven gaven voor de Overwinning.
In die verre, moeilijke jaren zorgden vrouwen niet alleen voor het achterland, maar stonden ook aan het front: verpleegsters en artsen, radiotelegrafisten en luchtafweergeschut. Ze stonden zij aan zij met de mannen en brachten een beetje frivoliteit en levendigheid in de harde realiteit.

We hebben de rol van vrouwen in de oorlog bekeken aan de hand van het voorbeeld van Boris Vasiliev’s roman En de Dageraad Is Stil….

Dit is waar Boris Vasiliev’s roman En de Dageraad Is Stil… over gaat – over vrouwen die, niet volgens het reglement, op wacht gingen, zonnebaadden en openlijk lachten om hun leidinggevenden. En Vasukov, die al teleurgesteld was in vrouwen, ontdooide en raakte gehecht aan zijn vrouwelijke soldaten in rokken.

Kort Overzicht van de Roman
Het werk werd geschreven in 1969 en voor het eerst gepubliceerd in het tijdschrift Yunost. Het is een realistische oorlogsproza, gewijd aan vrouwen in oorlog. Elke heldin heeft haar eigen achtergrond, iedere vrouw had haar toekomst gepland, maar helaas zou die niet uitkomen.
Oorspronkelijk was Vasiliev van plan om een verhaal te schrijven over zeven soldaten die een spoorwegstation verdedigden. Later besloot hij de mannen te vervangen door vrouwelijke luchtafweergeschutschutters, omdat het thema van vrouwen in oorlog in de literatuur van die tijd weinig was behandeld.

Plot
In een afgelegen bos, bij een strategisch belangrijk spoorwegstation, komt een groep vrouwelijke luchtafweergeschutschutters onder het bevel van sergeant-major Fedot Vaskov. Een van de meisjes, Rita Ovsyankina, keert terug van ongeoorloofde afwezigheid en ontdekt twee saboteurs. Na het analyseren van het rapport besluit Vaskov vijf meisjes uit te sturen om de saboteurs te vangen. Wanneer ze echter op de locatie aankomen, zijn er zestien vijanden. Vijf onervaren meisjes tegen zestien doorgewinterde vijanden.
Vaskov besluit Liza Brichkina op pad te sturen voor versterkingen. Liza, goed bekend met het bos, was bijna door het moeras heen toen een geluid haar bang maakte. Ze struikelde en het moeras slokte haar op. De overgebleven meisjes betreden de ongelijke strijd met de vijanden, ondanks de angst en onervarenheid. Een voor een sterven ze, terwijl ze moed tonen. Vaskov blijft hopen op versterkingen, zonder te weten dat Liza is gestorven.
Vaskov, alleen achtergelaten, neemt de overgebleven saboteurs gevangen.
Jaren later keert hij terug naar de plek van de strijd om een monument op te richten voor zijn gevallen ondergeschikten.

Hoofdpersonages

Fedot Vaskov — Sergeant-majoor, 32 jaar oud, een strenge maar zorgzame commandant. Hij verliest zijn ondergeschikten, maar overleeft met schuldgevoel.

Rita Osyanina — Serieuze, wilskrachtige vrouw. Weduwe. Haar man, een grenswacht, stierf in de eerste dagen van de oorlog. Rita ging op ongeoorloofd verlof, niet naar een man zoals werd vermoed, maar naar haar zoon, die in de buurt woonde.

Zhenya Komelkova — Mooie, moedige vrouw die de dood van haar familie heeft overleefd. De ziel van het gezelschap.

Liza Brichkina — Stille, verlegen vrouw, sterft in het moeras voordat ze haar kameraden bereikt.

Sonya Gurvich — Intellectueel, dromerig, sterft door onervarenheid.

Galya Chetvertak — De jongste, naïeve vrouw, sterft in paniek door naar de vijanden te rennen.

De Betekenis van de Titel
En de Dageraad Is Stil… is een contrast tussen de vredige natuur en de verschrikkingen van de oorlog. De rust van de ochtend en de stilte op deze plekken herinneren ons aan de hoge prijs waarmee deze vrede behouden is gebleven.

Genre en Stijl
De novelle behoort tot de “luitenantproza”, omdat het is geschreven door iemand die de oorlog heeft meegemaakt. Vasiliev gebruikt eenvoudige maar emotionele taal om de sfeer van het front over te brengen.

Film en Boek
In 1972 maakte Stanislav Rostotsky een film van de roman, die een cultklassieker werd. De film is zeer trouw aan het boek, hoewel er enkele kleine verschillen zijn.
De bijeenkomst was warm en interessant.